بیماری ام اس

بیماری ام اس ( MS ) ، بیماری فلج‌کننده‌ی مغز و نخاع ، امروز درمان های کنترلی و دارو های موثر بسیار خوبی برای این بیماری استفاده می شود که میتواند تا حدود قابل توجهی جلوی این بیماری را بگیرد .

ما در این پست سعی کردیم تمام محتوا مورد نیاز در مورد دارو درمانی بیماری ام اس را بگنجانیم و مطلبی کامل ارائه دهیم برای همین مطالب این پست گاها تخصصی میشود و فراتر از نیاز افراد عادی جامعه می شود اما همه ی افراد می توانند از آن استفاده کنند.

ابتدا ﺟﻬﺖ آﺷﻨﺎﯾﯽ ﺑﺎ دارو درﻣﺎﻧﯽ ﺑﯿﻤﺎري MS ﺑﺎﯾﺪ ﻃﺒﻘﻪ ﺑﻨﺪي اﻟﮕﻮﻫﺎي ﻣﺨﺘﻠﻒ آن را ﺑﺸﻨﺎﺳﯿﻢ.

طبقه بندی بیماری ام اس

چهار اﻟﮕﻮي ﻣﺘﻔﺎوت در این بیماری وجود دارد که ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از ام اس عود كننده (RRMS) ،  ام اس پیشرونده اولیه (PPMS) ،  MS پیشرونده ثانویه (SPMS) و ام اس پیشرونده عود کننده (PRMS) .

ﺷﮑﻞ RRMS ﺷﺎﯾﻊ ﺗﺮﯾﻦ اﺳﺖ و ﭘﺲ از ﭼﻨﺪ ﺳﺎل ﻣﯽ ﺗﻮاﻧﺪ ﺑﻪ ﺷﮑﻞ SPMS ﻣﺒﺪل ﮔﺮدد ﺷﺎﻣﻞ ﺣﻤﻼت ﻧﺎﺗﻮان ﮐﻨﻨﺪه و ﺳﭙﺲ ﺑﺮﻃﺮف ﺷﺪن ﮐﺎﻣﻞ ﻋﻼﺋﻢ و ﯾﺎ ﺑﺎﻗﯽ ﻣﺎﻧﺪن درﺻﺪ ﮐﻤﯽ از ﻋﻼﺋﻢ اﺳﺖ . ﻣﺘﺄﺳﻔﺎﻧﻪ ﭘﺲ از ﻫﺮ ﺑﺎر ﺣﻤﻠﻪ ﺣﺎد MS ﻋﻼﺋﻤﯽ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺷﮑﻞ ﺿﺎﯾﻌﺎت ﻣﺎﻧﺪﮔﺎر ﺑﺎﻗﯽ ﻣﯽ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺑﯿﺸﺘﺮ ﻣﯽ ﺷﻮﻧﺪ و در ﻧﻬﺎﯾﺖ ﺑﻪ ﺷﮑﻞ ﭘﯿﺸﺮوﻧﺪه ﻋﻼﺋﻢ اﻓﺰاﯾﺶ ﻣﯽ ﯾﺎﺑﻨﺪ ﺗﺎ ﺑﯿﻤﺎر را ﺑﻪ ﻃﻮر ﮐﺎﻣﻞ ﻏﯿﺮ ﻓﻌﺎل ﮐﻨﻨﺪ .

در ﻧﻮع PPMS از اﺑﺘﺪا ﺿﺎﯾﻌﺎت ﭘﯿﺸﺮوﻧﺪه اﻓﺰاﯾﺶ ﻣﯽ ﯾﺎﺑﻨﺪ و ﮐﺎﻫﺶ ﻋﻼﺋﻢ در آن ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻧﻮع RRMS دﯾﺪه ﻧﻤﯽ ﺷﻮد. 

بدترین نوع MS نوع PPMS است چون حمله ای وجود ندارد خیلی دیر تشخیص داده می شود.

شایع ترین هم با حدود 85%  مربوط به RRMS است.

تمام درمان هایی که وجود دارد برای RRMS و تعداد بسیار کمی هم برای SPMS وجود دارد.

درﺑﯿﻤﺎري MS ﻓﺮد اول ﺑﻪ اﺧﺘﻼﻻت ﺑﯿﻨﺎﯾﯽ دﭼﺎر ﻣﯽ ﺷﻮد و ﺑﻌﺪ اﺧﺘﻼﻻت ﺣﺮﮐﺘﯽ.

در حملات MS ابتدا کورتیکواستروئید تجویز می شد و اگر اثر بخش نبود به پلاسمافورز روی می آوردیم ، اما در اینجا آنچه مهم اﺳﺖ آﺷﻨﺎﯾﯽ ﺑﺎ داروﻫﺎﯾﯽ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان درﻣﺎن ﺗﻐﯿﯿﺮ دﻫﻨﺪه ﺑﯿﻤﺎري (Disease Modifying Therapy) ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﻣﯽ ﺷﻮﻧﺪ اﺳﺖ که شامل انواع  ﺑﺘﺎ اﯾﻨﺘﺮﻓﺮون ها ،  Fingolimod و Glatiramer است. این دارو ها برای درمان داده نمی شود و هدف از تجویز بهبود حرکات، مود و به طور کلی شرایط فرد است.

خط اول درمان در آمریکا ناتالیزومب و تیسابری است اما خط اول دردرمان در ایران GA و اینترفرون ها هستند. دلیل این تفاوت دقیق نبودن مانیتورینگ های ما و یا مریض ها در ایران می باشد.

داروﻫﺎي ﺗﺰرﯾﻘﯽ برای MS :

1.  اﻧﻮاع اینترفرون ﺑﺘﺎ (آوﻧﮑﺲ، ﺑﺘﺎﻓﺮون، رﺑﯿﻒ)

2. ﮔﻼﺗﯿﺮاﻣﺮ (®Copaxone)

3. ﻧﺎﺗﺎﻟﯿﺰوﻣﺎب  (®Tysabri)

4. میتوکسانترون  (®Ebexantron)

5. آﻟﻤﺘﻮزوﻣﺎب  (®Lemtrada)

دارو ﻫﺎي ﺧﻮراﮐﯽ درمانی ام اس:

1. ﻓﯿﻨﮕﻮﻟﯿﻤﺪ (®Gilenya)

2. ﺗﺮي ﻓﻠﻮﻧﺎﻣﯿﺪ (®Aubagio)

3. دي ﻣﺘﯿﻞ ﻓﻮﻣﺎرات (® (Tecfidera

4. داﻟﻔﺎﻣﭙﺮﯾﺪﯾﻦ  (®Fampyra)

اﯾﻨﺘﺮﻓﺮون بتا

اینترفرون بتا از داروهای ام اس به شمار می رود

اﯾﻨﺘﺮﻓﺮون ﻫﺎ ﻋﻮارض ﻣﻬﻤﯽ دارﻧﺪ از ﺟﻤﻠﻪ ﻋﻮارض آﻧﻬﺎ ﺿﺎﯾﻌﺎت ﻣﺤﻞ ﺗﺰرﯾﻖ اﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﻬﻤﺘﺮﯾﻦ اﯾﻦ ﺿﺎﯾﻌﺎت اولسر و ﻧﮑﺮوز ﺑﺎﻓﺘﯽ اﺳﺖ. ﻋﻼﺋﻢ ﺷﺒﻪ آﻧﻔﻮﻻﻧﺰا از ﺟﻤﻠﻪ ﻋﻮارض ﺷﺎﯾﻊ اﯾﻦ داروﻫﺎ در ﺷﺮوع ﻣﺼﺮف اﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﻌﻤﻮﻻً ﭘﺲ از ﻫﻔﺘﻪ اول تا چند ماه ﺑﻪ ﺗﺪرﯾﺞ ﻓﺮوﮐﺶ ﻣﯽ ﮐﻨﺪ و ﺑﺎ اﺳﺘﺎﻣﯿﻨﻮﻓﻦ، اﯾﺒﻮﭘﺮوﻓن و گلوﮐﻮﮐﻮرﺗﯿﮑﻮﺋﯿﺪﻫﺎ ﻗﺎﺑﻞ ﮐﻨﺘﺮل اﺳﺖ و توصیه می شود تجویز در سمت عصر صورت بگیرد تا اگر دچار بی حالی و … شدند دچار مشکل چندانی نشوند.

از ﻋﻮارض دﯾﮕﺮ اﯾﻨﺘﺮﻓﺮون ﺑﺘﺎ ﻟﻮﮐﻮﭘﻨﯽ ، آﻧﻤﯽ ، ﻫﭙﺎﺗﻮﺗﻮﮐﺴﯿﺴﯿﺘﻪ ، اختلال در TFT ، هایپو یا هایپر تیروئیدی و ﻋﻮارض ﻋﺼﺒﯽ اﺳﺖ. همچنین پیش از شروع ارزیابی های روانشناسی و خطر افسردگی بررسی می شود.

ﭘﺎﺳﺦ ﺑﻪ اﯾﻨﺘﺮﻓﺮون ﺑﺘﺎ در اﻓﺮاد ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻣﺘﻔﺎوت اﺳﺖ و ﺗﻮﻟﯿﺪ و ﺗﺮﺷﺢ آﻧﺘﯽ ﺑﺎدي ﺧﻨﺜﯽ ﮐﻨﻨﺪه ﯾﮑﯽ از ﻋﻠﻞ ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺑﻪ اﯾﻦ داروﻫﺎ در ﺑﯿﻤﺎران ﻣﺒﺘﻼ ﺑﻪ MS اﺳﺖ.

در تجویز نوع اینترفرون ، دسترسی به دارو، قیمت، فواصل مصرف، انتخاب خود بیمار و تجربه ی پزشک مهم است.

معمولا به دوز کم در تعداد کم شروع می شود و تا دوز بالا در تعداد بالا پیش می روند. اگر در این حالت هم حملات زیاد بود دارو را تغییر می دهند.

همه اینترفرون ها یخچالی اند و باید زیر 25 درجه نگهداری شوند.

قبل از استفاده باید به دمای محیط برسند و هرچه سردتر باشند درد آن بیشتر است. تغییر محل تزریق حتما صورت بگیرد.

به هیچ عنوان پس از تزریق نباید ناحیه ماساژ داده شود و کمپرس سرد و گرم پس از تزریق توصیه نمی شود تا ماهیت دارو تغییر نکند.

تنها چند ثانیه قبل از تزریق برای کاهش درد کمپرس سرد گذاشته می شود.

اینترفرون Beta-1a از دارو های اصلی درمانی ام اس:

این نوع دارو حاوی پودر آماده برای تزریق است .

دو نوع کلی از اینترفرون بتا – 1 آ در بازار موجود است .

1. داروهای 30 میکرو گرمی : ( Avonex , Actovex , Cinovex® )
2. داروهای 22 و 44 میروگرمی : ( Rebif® , Recigen , Actorin )

هر ﺑﺴﺘﻪ داروي ®Avonex  ﺣﺎوي 4 ﺳﺮﻧﮓ آﻣﺎده ﺗﺰرﯾﻖ ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ و ﺑﻪ ﺷﮑﻞ ﯾﮑﺒﺎر در ﻫﻔﺘﻪ و ﺑﻪ ﺻﻮرت IM ﺗﺰرﯾﻖ ﻣﯽ ﺷﻮد ﮐﻪ دوز معادل آن 30 میکرو گرم ﻋﻀﻼﻧﯽ اﺳﺖ و در ﺻﻮرت ﻧﯿﺎز ﺑﻪ اﻓﺰاﯾﺶ دوز ﺗﺎ 60 میکرو گرم ﯾﮑﺒﺎر در ﻫﻔﺘﻪ ﻗﺎﺑﻞ اﻓﺰاﯾﺶ اﺳﺖ.

داروي Rebif® ﺑﻪ ﺷﮑﻞ زﯾﺮ ﺟﻠﺪي ﺳﻪ ﺑﺎر در ﻫﻔﺘﻪ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﯽ ﺷﻮد ﮐﻪ دوز ﻣﻌﻤﻮل آن 22 mcg ( میکرو گرم ) اﺳﺖ و در ﺻﻮرت ﻧﯿﺎز ﻣﯽ ﺗﻮان ﺗﺎ 44mcg ﺳﻪ ﺑﺎر در ﻫﻔﺘﻪ آن را اﻓﺰاﯾﺶ داد. ﺑﻨﺎﺑﺮاﯾﻦ ﻣﯽ ﺗﻮان ﺗﺰرﯾﻖ را در روزﻫﺎي زوج ﯾﺎ ﻓﺮد اﻧﺠﺎم داد. ﻫﺮ ﺑﺴﺘﻪ اﯾﻦ دارو ﺣﺎوي 12 ﻋﺪد ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ. در ایران تنها دوز 44 آن وجود دارد. این دارو هم به صورت دوز پایین و هم به صورت دوز بالا وجود دارد.

Actovex تنها به صورت ویال می باشد ولی Avonex و Cinovex به صورت prefilled syring ( سرنگ پر شده ) وجود دارد. Rebif® , Recigen , Actorin هر سه از نوع دوز بالا در فرکانس بالا محسوب می شوند.

Interferon Beta-1b:

 300 میکرو گروم در میلی لیتر (Betaseron®, Betaferon , Actoferon®) 
250 میلی گرم در میلی لیتر : (Extavia®, Zefron®)

اﯾﻦ دارو ﺑﻪ ﺻﻮرت زﯾﺮﭘﻮﺳﺘﯽ و ﯾﮏ روز در ﻣﯿﺎن ﺗﺰرﯾﻖ ﻣﯽ ﺷﻮد، ﺧﻮد ﺑﯿﻤﺎر ﻫﻢ ﺑﺎ آﻣﻮزش اوﻟﯿﻪ ﻣﯽ ﺗﻮاﻧﺪ اﯾﻦ دارو را ﺗﺰرﯾﻖ ﮐﻨﺪ و ﻫﺮ ﺑﺴﺘﻪ آن ﺣﺎوي 15 ﻋﺪد ﺳﺮﻧﮓ آﻣﺎده ﺗﺰرﯾﻖ ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ.این دارو تنها به صورت high dose ( دوز بالا ) می باشد.

Glatiramer:

آمپول 20 و 40 میلی گرم گلاتیرامر

آمپول 20 و 40 میلی گرم (Copamer®, Copaxon® , Cinnomer, Osvimer)

ﺑﻪ آن ﮐﻮﭘﻠﯿﻤﺮ 1 ﻫﻢ ﮔﻔﺘﻪ ﻣﯽ ﺷﻮد و ﺗﺮﮐﯿﺒﯽ از 4 آﻣﯿﻨﻮاﺳﯿﺪ اﺳﺖ ﮐﻪ اﺛﺮات آﻧﺘﯽ ژﻧﯿﮏ ﺷﺒﯿﻪ ﺑﻪ ﻣﯿﻠﯿﻦ دارد.

اﯾﻦ دارو ﺑﻪ ﺷﮑﻞ زﯾﺮ ﭘﻮﺳﺘﯽ و دوز 20 آن روزانه  و 40 آن 3 روز در هفته ﺗﺰرﯾﻖ ﻣﯽ ﺷﻮد، ﻫﺮ ﺑﺴﺘﻪ آن 28 یا 12 ﻋﺪدي که برای دارو درمانی ام اس مناسب ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ.

عارضه پوستی این دارو هایپوتروفی و تحلیل بافت های زیرین پوست می باشد.

از ﺟﻤﻠﻪ ﻋﻮارض دیگر اﯾﻦ دارو ﻣﯽ ﺗﻮان ﺑﻪ درد در ﻣﺤﻞ ﺗﺰرﯾﻖ ، ﺗﻨﮕﯽ ﻧﻔﺲ ، ﮔﺮﮔﺮﻓﺘﮕﯽ ، اﺿﻄﺮاب ﻃﭙﺶ ﻗﻠﺐ اﺷﺎره ﮐﺮد ﮐﻪ ﻣﻌﻤﻮﻻً ﺑﻪ ﺧﻮﺑﯽ ﺗﺤﻤﻞ ﻣﯽ ﺷﻮد وﻟﯽ در ﻣﻮاردي ﮐﻪ ﺣﺴﺎﺳﯿﺖ ﺑﻪ اﯾﻦ دارو رخ دﻫﺪ ﻫﻢ ﻣﯽ ﺗﻮان ﺑﺎ اﻧﺠﺎم ﭘﺮوﺗﮑﻞ ﺣﺴﺎﺳﯿﺖ زداﯾﯽ آﻧﺮا ﺗﺠﻮﯾﺰ ﻧﻤﻮد.

ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﺗﺎﮐﻨﻮن اﺛﺮﺑﺨﺸﯽ ﻣﺸﺎﺑﻬﯽ ﺑﯿﻦ Glatiramer و اﯾﻨﺘﺮﻓﺮون ﺑﺘﺎ ﮔﺰارش داده اﻧﺪ.

مصرف داروي Glatiramer در دوران ﺑﺎرداري از نوع B است به این معنی که دارو خطری بر روی جنین ندارد ، اما مطالعات کافی روی زنان باردار برای میزان خطر روی جنین در سه ماهه اول بارداری انجام نشده است. و اﯾﻨﺘﺮﻓﺮون ﻫﺎي ﺑﺘﺎ از نوع C اﺳﺖ به این معنی که مطالعات بر روی حیوانات باردار نشانگر این بود که دارو روی جنین اثرات جانبی دارد ، اما مطالعات کافی روی انسان‌ها در انجام نشده است. در صورتی که منافع استفاده از دارو برای زنان باردار از مضرات دارو بیشتر باشد، ممکن است دارو تجویز شود.

ﺑﺎ اﯾﻦ وﺟﻮد در ﻃﻮل دوران ﺑﺎرداري ﻓﻌﻼَ ﻫﯿﭻ ﮐﺪام از اﯾﻦ داروﻫﺎ ﺗﺠﻮﯾﺰ ﻧﻤﯽ ﺷﻮﻧﺪ ﺑﻠﮑﻪ ﺣﻤﻼت MS ﺗﻮﺳﻂ ﮔﻠﻮﮐﻮﮐﻮرﺗﯿﮑﻮﺋﯿﺪﻫﺎي ورﯾﺪي ﮐﻨﺘﺮل ﻣﯽ ﺷﻮد چرا که ﺧﻮد ﺑﺎرداري ﻓﺎﮐﺘﻮر ﻣﺤﺎﻓﻈﺖ ﮐﻨﻨﺪه در ﺑﯿﻤﺎري MS اﺳﺖ اﻣّﺎ ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺑﻌﺪ از ﺑﺎرداري و در ﺷﯿﺮدﻫﯽ ﻋﻼﯾﻢ ﺗﺸﺪﯾﺪ ﻣﯽ ﺷﻮد.

 ﺑﻪ ﻃﻮر ﮐﻠﯽ داروﻫﺎي ذﮐﺮ ﺷﺪه در ﺑﺎﻻ، در ﻓﺎز ﻧﮕﻪ دارﻧﺪه MS اﺳﺘﻔﺎده ﻣﯽ ﺷﻮﻧﺪ وﻟﯽ در ﻓﺎز ﺣﺎد ﺑﯿﻤﺎري ﺑﺎﯾﺪ از ﭘﺎﻟﺲ ﻫﺎي ﻧﮕﻪ دارﻧﺪه ﮐﻮرﺗﯿﮑﻮاﺳﺘﺮوﯾﯿﺪﻫﺎ ﺑﻪ وﯾﮋه ﻣﺘﯿﻞ ﭘﺮدﻧﯿﺰوﻟﻮن اﺳﺘﻔﺎده ﮐﺮد.

Fingolimod:

کپسول نیم میلی گرمی (Gilenya®)

داروي ﻓﯿﻨﮕﻮﻟﯿﻤﻮد ﯾﮑﯽ از داروﻫﺎي ﺧﻮراﮐﯽ ﻣﻮرد ﺗﺄﯾﯿﺪ در درﻣﺎن MS ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ در RRMS ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﯽ ﮔﯿﺮد.

اﯾﻦ دارو ﺑﺼﻮرت ﮐﭙﺴﻮل ﻫﺎي ﺧﻮراﮐﯽ 0.5 ﻣﯿﻠﯿﮕﺮم روزاﻧﻪ ﯾﮏ ﻧﻮﺑﺖ ﻣﺼﺮف ﻣﯽ ﺷﻮد. ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﯾﻨﮑﻪ اﯾﻦ دارو در ﻓﺎز پس از عرضه ﻗﺮار دارد و ﻋﻮارض و بلوک های ﻗﻠﺒﯽ اﯾﻦ دارو اﻫﻤﯿﺖ دارﻧﺪ، بیمار پیش از شروع این دارو ها بستری موقت می شوند و ﻣﺮاﻗﺒﺖ ﻫﺎي ﺧﺎﺻﯽ را ﻗﺒﻞ از ﺷﺮوع و در ﻃﯽ ﺷﺮوع ﻣﺼﺮف دارو ﺑﺎﯾﺪ اﻧﺠﺎم داد از جمله :

  • 1. ﺛﺒﺖ ﻧﻮار ﻗﻠﺐ ﻗﺒﻞ از ﺷﺮوع دارو و ﻣﺮاﻗﺒﺖ ﻗﻠﺒﯽ و ﻓﺸﺎر ﺧﻮن ﺗﺎ 24 ﺳﺎﻋﺖ ﺑﻌﺪ از ﺷﺮوع دارو
  • 2. ﻣﻌﺎﯾﻨﻪ ﭼﺸﻢ ﭘﺰﺷﮑﯽ در اﺑﺘﺪا و ﺳﭙﺲ ﺑﺼﻮرت دوره اي
  • 3. آزﻣﺎﯾﺶ ﮔﻠﺒﻮل ﻫﺎي ﺧﻮن و ﮐﺎرﮐﺮد ﮐﺒﺪي ﻫﺮ 6 ﻣﺎه ﯾﮑﺒﺎر
  • 4. ﺑﺮرﺳﯽ از ﻟﺤﺎظ ﺳﻄﺢ VZ-Ig، اﮔﺮ ﮐﺴﯽ ﻗﺒﻼً واﮐﺴﻦ آﺑﻠﻪ ﻣﺮﻏﺎن را ﻧﺰده ﺑﺎﺷﺪ ﯾﺎ ﺑﻪ آن ﻣﺒﺘﻼ ﻧﺸﺪه ﺑﺎﺷﺪ و ﺳﻄﺢ VZ-Ig آن در ﺧﻮن ﮐﺎﻓﯽ ﻧﺒﺎﺷﺪ ﺑﺎﯾﺪ اﺑﺘﺪا واﮐﺴﻦ آﺑﻠﻪ ﻣﺮﻏﺎن را ﺗﺰرﯾﻖ ﮐﻨﺪ.
  • 5. ﻣﻌﺎﯾﻨﻪ ي ﭘﻮﺳﺖ
  • 6. اﺳﭙﯿﺮوﻣﺘﺮي

ﺷﺎﯾﻊ ﺗﺮﯾﻦ ﻋﻮارض اﯾﻦ دارو ﺳﺮدرد ، ﺳﻨﺪروم ﺷﺒﻪ آﻧﻔﻠﻮاﻧﺰا ، اﺳﻬﺎل ، ﮐﻤﺮدرد ، ﺳﺮﻓﻪ و اﻓﺰاﯾﺶ آﻧﺰﯾﻢ ﻫﺎي ﮐﺒﺪي اﺳﺖ.

از ﺟﻤﻠﻪ ﻋﻮارض ﺧﻄﺮﻧﺎك آن ﺑﺮادي ﮐﺎردي ( کاهش ضربان قلب ) و مسدود کردن قلب اﺳﺖ ﺑﻪ ﻫﻤﯿﻦ ﺟﻬﺖ ﻣﺼﺮف آن در ﺑﯿﻤﺎري ﮐﻪ در ﺷﺶ ﻣﺎﻫﻪ اﺧﯿﺮ سکته قلبی ﮐﺮده اﺳﺖ، ﻣﺒﺘﻼ ﺑﻪ آرﯾﺘﻤﯽ ﻫﺎي ﻗﻠﺒﯽ اﺳﺖ، داروﯾﯽ ﻣﺼﺮف ﻣﯽ ﮐﻨﺪ ﮐﻪ QT-Prolangation ﻣﯽ دﻫﺪ ﯾﺎ در ﺑﺪو اﻣﺮ در ECG او QT-Prolongation وﺟﻮد دارد، ﺑﯿﻤﺎر ﻣﺒﺘﻼ به TIA ، Stroke ،نارسایی قلب و ﺳﺎﺑﻘﻪ AV Blockade درﺟﻪ II و III، ﻣﻤﻨﻮع اﺳﺖ و ﺗﺠﻮﯾﺰ اوﻟﯿﻦ دوز اﯾﻦ دارو در درﻣﺎﻧﮕﺎﻫﯽ ﮐﻪ ﺑﺘﻮاﻧﺪ در ﺻﻮرت ﺑﺮوز ﺑﺮادي ﮐﺎردي ﺧﻄﺮﻧﺎك و ﯾﺎ Heart Block ﺑﯿﻤﺎر را ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ ﮐﻨﺪ.

 Mitoxantrone:

 ویال 20 میلی گرم در 10 میلی لیتر (Ebexantron)

میتوکسانترون از دﺳﺘﻪ ي آﻧﺘﺮاﺳﯿﮑﻠﯿﻦ ﻫﺎ ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ و ﺟﺰ داروﻫﺎي ﺷﯿﻤﯽ درﻣﺎﻧﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ در اﯾﻦ ﺑﯿﻤﺎري ﻧﯿﺰ ﺗﺠﻮﯾﺰ ﻣﯽ ﺷﻮد.

راه ﻣﺼﺮف آن به ﺻﻮرت اﻧﻔﻮزﯾﻮن ورﯾﺪي اﺳﺖ ﮐﻪ ﻫﺮ ﺳﻪ ﻣﺎه ﯾﮑﺒﺎر ﺗﺰرﯾﻖ ﺻﻮرت ﻣﯽ ﮔﯿﺮد،

دوزﯾﻨﮓ دارو ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻣﺴﺎﺣﺖ ﺑﯿﻤﺎر اﻧﺠﺎم ﻣﯽ ﺷﻮد و حداکثر دوز قابل دریافت آن در تمام عمر فرد حداکثر 40mg/m2 است و به صورت روتین قابل تجویز برای بیمار نیست.

مهم ترین ﻋﺎرﺿﻪ ي ﺟﺎﻧﺒﯽ اﯾﻦ دارو، ﻋﺎرﺿﻪ ي ﻗﻠﺒﯽ ﻋﺮوﻗﯽ ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ ﻟﺬا اﯾﻦ دارو ﺗﻨﻬﺎ در ﺻﻮرت ﻋﺪم ﭘﺎﺳﺦ ﺑﻪ داروﻫﺎي دﯾﮕﺮ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﯽ ﺷﻮد.

علاوه بر آن تمام عوارض داروهای شیمی درمانی را نیز دارا می باشد.

Natalizumab:

(Tysabri®)

اﯾﻦ دارو در ﺑﯿﻤﺎراﻧﯽ ﮐﻪ ﻣﺒﺘﻼ ﺑﻪ RRMS ﻫﺴﺘﻨﺪ و ﺑﻪ اﯾﻨﺘﺮﻓﺮون و ﮔﻼﺗﯿﺮاﻣﺮ اﺳﺘﺎت ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﯾﺎ ﺗﺤﻤﻞ ﻧﺸﺎن داده اﻧﺪ، اﺳﺘﻔﺎده ﻣﯽ ﺷﻮد .

ﺧﻂ اول درﻣﺎن ﻧﻤﯽ ﺑﺎﺷﺪ، ﻋﻠﺖ آن اﺣﺘﻤﺎل ﺑﺮوز ﻋﺎرﺿﻪ ﺧﻄﺮﻧﺎك و ﺑﺎﻟﻘﻮه ﮐﺸﻨﺪه  progressive Multifocal Leukoencephalopathy (PML) اﺳﺖ، اﯾﻦ دارو ماهی ﯾﮑﺒﺎر ﺑﻪ ﺻﻮرت اﻧﻔﻮزﯾﻮن ورﯾﺪي ﺗﺠﻮﯾﺰ ﻣﯽ ﺷﻮد.

درﻣﺎن ﺑﺎ ﻧﺎﺗﺎﻟﯿﺰوﻣﺎب ﻓﻘﻂ ﺑﺎﯾﺪ ﺑﻪ ﺷﮑﻞ ﻣﻮﻧﻮﺗﺮاﭘﯽ ( تک دارویی ) ﺑﺎﺷﺪ و اﮔﺮ ﭘﺲ از ﻗﻄﻊ داروﻫﺎي دﯾﮕﺮ ﻧﯿﺎز ﺑﻪ درﻣﺎن ﺑﺎ اﯾﻦ دارو ﺑﺎﺷﺪ، ﺑﺎﯾﺪ ﺑﯿﻦ ﻣﺼﺮف اﯾﻦ دارو ﺑﺎ داروﻫﺎي ﻗﺒﻞ ﻓﺎﺻﻠﻪ زﻣﺎﻧﯽ ﻗﺮار داد. 

 Triflunamide:

قرص 7 و 14 میلی گرمی (Aubagio, Tebazio)

ﺗﺮي ﻓﻠﻮﻧﺎﻣﯿﺪ آنالوگ لفلوناماید است و ﺑﺎ ﻣﻬﺎر ﺳﻠﻮﻟﻬﺎي اﯾﻤﻨﯽ ﺳﺒﺐ ﻣﻬﺎر ﺑﯿﻤﺎري ام اس ﻣﯽ ﺷﻮد.

ﻗﺮص ﻫﺎي اﯾﻦ دارو روزي ﯾﮑﺒﺎر ﺗﺠﻮﯾﺰ ﻣﯽ ﺷﻮد.

ﺷﺎﯾﻌﺘﺮﯾﻦ ﻋﻮارض دارو ﻋﻮارض ﮐﺒﺪي ، اﺳﻬﺎل، ﺗﻬﻮع، آﻧﻔﻼﻧﺰا و رﯾﺰش ﻣﻮ اﺳﺖ. باید در هنگام مصرف این دارو چک آپ آنزیم های کبدی صورت بگیرد، و هر 6 ماه پیگیری  های دوره ای صورت بگیرد. اگر انزیم های کبدی دو الی سه برابر مقدار حداکثر  نرمال شد دارو باید قطع شود.

دوز 14 mg آن به صورت روزی یک بار تجویز می شود.

ﻣﺼﺮف اﯾﻦ دارو در ﺑﯿﻤﺎران ﺑﺎردار ﻣﻤﻨﻮع اﺳﺖ،

ﻟﺬا ﺧﺎﻧﻤﻬﺎي متاهل ﺑﺎﯾﺪ از روش ﻫﺎي ﺟﻠﻮﮔﯿﺮي از ﺑﺎرداري ﻣﻨﺎﺳﺐ اﺳﺘﻔﺎده ﮐﻨﻨﺪ و ﻗﺒﻞ از ﺷﺮوع دارو آزﻣﺎﯾﺶ ﺑﺎرداري داده ﺷﻮد.

ﺑﻌﻼوه ﺗﺎ دو ﺳﺎل ﺑﻌﺪ از ﻗﻄﻊ دارو ﻧﯿﺰ ﺑﻬﺘﺮ اﺳﺖ اﻗﺪام ﺑﻪ ﺑﺎرداري ﺻﻮرت ﻧﮕﯿﺮد.

ﻣﺼﺮف اﯾﻦ دارو در ﻣﺮداﻧﯽ ﮐﻪ ﻗﺼﺪ داﺷﺘﻦ ﻓﺮزﻧﺪ را دارﻧﺪ ﻧﯿﺰ ﺗﻮﺻﯿﻪ ﻧﻤﯽ ﺷﻮد و آﻧﺎن ﻧﯿﺰ ﺑﺎﯾﺪ در ﻃﯽ ﻣﺼﺮف دارو از روش ﻫﺎي ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺟﻠﻮﮔﯿﺮي اﺳﺘﻔﺎده ﮐﻨﻨﺪ.

در صورتی که فرد قصد بارداری دارد می توان از شارکول یا کلستیرامین به مدت 11 روز به صورت سریالی مصرف کنند و پس از 11 روز سطح سرمی دارو سنجیده شود، اگر به کمتر از mcg/ml 0.02 برسد چه زن و چه مرد اجازه اقدام به بچه دار شدن کنند.

Dimethyl Fumarate:

کپسول 120 و 240 میلی گرمی (Tecfidera ,Myellobiox, Cinnotec, Diphosel)

اولین بار مشاهده شد از فومارات در چسب صندلی های لهستانی استفاده می شد و مشاهده نمودند که مریض های پسوریازیس که روی ان می نشینند تا حدی بهبود پیدا می کنند و بعد از ان روی ان کار کردند و این دارو برای ام اس تاییدیه گرفت.

اﯾﻦ دارو ﻋﻼوه ﺑﺮ اﺛﺮات ﻣﻬﺎر ﺳﻠﻮﻟﻬﺎي اﯾﻤﻨﯽ، اﺛﺮات آﻧﺘﯽ اﮐﺴﯿﺪان ﻧﯿﺰ دارد ﮐﻪ ﻣﯽ ﺗﻮاﻧﺪ ﺳﺒﺐ ﻣﺤﺎﻓﻈﺖ ﺑﯿﺸﺘﺮ ﺳﻠﻮﻟﻬﺎي ﻋﺼﺒﯽ ﻣﻐﺰ و ﻧﺨﺎع ﺷﻮد. دوز 120 آن در هفته ی اول به صورت روزانه یکی و از هفته دوم ﮐﭙﺴﻮل ﻫﺎي 240 اﯾﻦ دارو روزي دو ﺑﺎر ﺗﺠﻮﯾﺰ ﻣﯽ ﺷﻮد.

ﺷﺎﯾﻌﺘﺮﯾﻦ ﻋﻮارض دارو ﺑﺮاﻓﺮوﺧﺘﮕﯽ و ﻋﻮارض ﮔﻮارﺷﯽ ﺷﺎﻣﻞ اﺳﻬﺎل، ﺗﻬﻮع و دل درد اﺳﺖ.

اﯾﻦ دارو می تواند ﺳﺒﺐ لنفوپنی، bone marrow supression و لوکوپنی ﺷﻮد.

درمان های علامتی MS :

بیماران دارای ام اس گاهی دچار علامت هایی می شوند که میتوانند با دارو درمانی مناسب تا حدودی آن ها را رفع کرد .

Dalfampridine:

 قرص 10 میلی گرم (Fampyra®)

اﯾﻦ دارو ﯾﮏ پتاسیم چنل بلاکر اﺳﺖ ﮐﻪ در اﻓﺰاﯾﺶ ﺳﺮﻋﺖ راه رﻓﺘﻦ ﺑﻌﻀﯽ از ﺑﯿﻤﺎران ﻣﺒﺘﻼ ﺑﻪ MS ﻣﺆﺛﺮ اﺳﺖ و جزو درمان های علامتی (بهبود حرکت) می باشد .

ﺗﺠﻮﯾﺰ آن به ﺻﻮرت 10 mg روزي 2 ﺑﺎر اﺳﺖ و ﺗﺤﻤﻞ ﺧﻮﺑﯽ ﺑﻪ آن وﺟﻮد دارد.

دارو درمانب برای افسردگی مبتلایان به ام اس : SSRI ها

این دسته دارو ها میتوان

  • فلوکستین
  • فلووکسامین
  • پاروکستین
  • سیتالوپرام

 را نام برد .

شل کننده عضلات اسکلتی : اکسی بوتینین ، تولترودین

خستگی های طولانی مدت : آمانتادین 100 mg BD ، مدافینیل یا پراویژیل 100 mg BD ، ریتالین

ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻧﺸﺎن داده اﺳﺖ ﮐﻪ ﮐﻤﺒﻮد ﻓﺮم 25 ﻫﯿﺪروﮐﺴﯽ وﯾﺘﺎﻣﯿﻦ D در اﯾﺠﺎد MS ﻧﻘﺶ دارد، (ریسک فاکتور است اما در درمان نقشی ندارد.)

ﺑﻨﺎﺑﺮاﯾﻦ ﻣﮑﻤﻞ اﯾﻦ وﯾﺘﺎﻣﯿﻦ، ﻣﯽ ﺗﻮاﻧﺪ ﺗﺎ ﺣﺪي ﺑﺮاي ﺟﻠﻮﮔﯿﺮي از ﭘﯿﺸﺮﻓﺖ ﻋﻼﯾﻢ ﺑﯿﻤﺎري ﻣﻮﺛﺮ ﺑﺎﺷﺪ.

ﺑﺪﯾﻦ ﻣﻨﻈﻮر از دوزﻫﺎي 600-1000 واﺣﺪ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﯽ ﺷﻮد. وﻟﯽ دوزﻫﺎي ﺑﺎﻻﺗﺮ از اﯾﻦ ﺗﻨﻬﺎ ﻣﻮﺟﺐ ﺑﺮوز ﻫﺎﯾﭙﺮوﯾﺘﺎﻣﯿﻨﻮزVitamin D ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ.

جدیدترین دارویی که برای ام اس اپرووال گرفته است alemtuzumab ( lemtrada) می باشد.

جدول دارو های درمانی ام اس

نوع دارو ، دوز دارونام تجاری دارو موجود در بازاراسم دارو
Prefilled-Syring/Lyophilized powder ready to reconstitution(Avonex,Actovex,Cinovex® 30 mcg)
(Rebif®,Recigen,Actorin 22, 44 mcg)
Interferon Beta-1a ( اینترفرون بتا 1 آ )
Prefilled-Syring 300 mcg/ml
250 mcg/ml
(Betaseron®, Betaferon , Actoferon®)
(Extavia®, Zefron®)
Interferon Beta-1b ( اینترفرون بتا 1 بی )
آمپول 20, 40 mgCopamer®, Copaxon® , Cinnomer, Osvimer
Glatiramer ( گلاتیرامر )
گپسول 0.5 mgGilenya®Fingolimod ( فینگولیمود )
ویال 20 mg/10 mlEbexantronMitoxantrone ( میتوکسانترون )
20 mg/ml (300 mg/15 ml)Tysabri®Natalizumab ( ناتالیزوماب )
قرص 7, 14 mgAubagio, TebazioTriflunamide ( تري فلونامید )
کپسول 120, 240 mgTecfidera ,Myellobiox, Cinnotec, DiphoselDimethyl Fumarate ( دی متیل فومارات )
قرص ER 10 mgFampyra®Dalfampridine
0 پاسخ

دیدگاهتان را بنویسید

می خواهید در گفت و گو شرکت کنید؟
خیالتان راحت باشد :)

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *